Bbrood

Geschreven door: Marjon

“Hoe vertel je iemand, dat de aarde niet meer rond is, dat de vogels niet meer vliegen, en de zon niet langer schijnt. Hoe vertel ik jou, dat het brood dat jij verkoopt, na vijf dagen heel erg droog is en misschien zelfs wel beschimmeld…”

BROOD Uganda verkoopt brood dat door anderen wordt doorverkocht. Oeganda kent een vrije markt, dus opzich hebben we daar niks op tegen. We zijn er zelfs voor: hoe meer BROOD, hoe beter. Maar wat als de klachten over oud brood terug komen bij BROOD?

Soms is het erg moelijk om aan Oegandezen uit te leggen wat oud brood is. Kun je je voorstellen dat je niet met brood bent opgegroeid. Dat je zelden brood hebt gegeten, en nog minder vaak een brood hebt gekocht? Dat is geen uitzondering voor een Oegandees. En als er brood wordt gebakken en verkocht dan zit er zoveel vet en suiker in, dat het na vijf dagen ook nog ‘prima’ smaakt. Immers, een brood is een brood, en als je niet anders gewend bent, dan is dat hoe een brood hoort te voelen: zacht van buiten, stevig van binnen. En hoe een brood hoort te ruiken: een beetje muf. En hoe het hoort te smaken: zoet en droog.

We blijven door gaan met trainingen, want de klant weet wel hoe het brood hoort te voelen: hard van buiten, zacht van binnen. En hoe het brood hoort te ruiken: heerlijk vers. En hoe het hoort te smaken: “gewoon” lekker.

Al enige tijd hoor je in Kampala mensen klagen over hoge rentes van banken. Op zich niets bijzonders, mensen klagen altijd over de rentes en in Afrika liggen die inderdaad hoog. Maar nu, aan het begin van het nieuwe jaar is het gevolg van de hoge inflatie van de Shilling (20%) voor iedereen te merken. Banken hebben de debetrente verhoogt tot zo’n 27%, een percentage die elke ondernemer afschrikt om geld te lenen voor investeringen. De Kampala City Traders Association heeft geprobeerd om met de overheid te onderhandelen over betere voorwaarden, maar deze onderhandelingen zijn op niks uit gelopen en de ondernemers hebben een drie-daagse staking afgekondigd. Zelf merkte ik dit toen ik gisterochtend flyers wilde uitprinten. De winkelstraten waren net zo druk als anders, maar de luiken en deuren waren gesloten. Gelukkig waren achter de schermen nog mensen aan het werk, dus toen ik werd opgemerkt mocht ik snel naar binnen en konden de flyers geprint worden. Dus tot nu toe geen grote problemen voor BROOD, maar we hopen dat de spanningen niet oplopen en de rust onder de ondernemers weer snel terug keert.

Klink hier voor het lokale nieuws over de stakingen in Kampala.

Geschreven door: Mees

interview met Bbrood in de laatstemeter.nl

In 2008 startte Bbrood met een kleine bakkerij op de Amsterdamse Zeedijk. Inmiddels heeft Bbrood twee winkels in Kampala in Oeganda, naast negen winkels in Nederland. Welke logistieke lessen heeft de oprichter, en Amsterdamse ondernemer, Renee Pater geleerd in Afrika? We praten erover met haar in de winkel op de Eerste van der Helststraat.

De start van Bbrood

In 2008 begint Renee Pater samen met haar vader en Rin van der Molen een kleine bakkerij op de Amsterdamse Zeedijk. De producten bij Bbrood worden met veel passie en tijd gemaakt. Renee Pater: ‘Het begint al bij het selecteren van onze tarwerassen. Voor het lekkerste brood, is alleen het beste goed genoeg. Dit betekent alleen gebruik van pure ingrediënten met respect voor de natuur. Daarom halen wij onze tarwe uit waterwingebieden in Frankrijk. Hier worden geen bestrijdingsmiddelen gebruikt en is het contact met de locale boer direct. De tarwe wordt vervolgens gemalen in een traditionele Limburgse molen’. Bbrood heeft nu negen winkels in Amsterdam, Den Haag en Haarlem. Inmiddels weet Renee het zeker: het Amsterdamse ’Bbrood’ kan wereldwijd een succes worden.

Oeganda

Wanneer er in 2010 een kennis uit Oeganda op bezoek is, gaat er bij Renee Pater iets kriebelen. Zouden ze het kunnen, hun brood verkopen in een Afrikaanse wereldstad als Kampala? Oeganda kent Renee van haar afstudeeronderzoek als jonge Groningse bedrijfskundige en de stichting Bake for Life, die haar moeder heeft opgezet.

De liefde voor Afrika leeft en al snel zijn de eerste stappen gezet. Een joint venture met een lokale bakkerij was de snelste weg naar vergunningen en financiering. Het personeel is goedkoop, maar de huur van winkels is minstens zo duur als in Nederland.

Na 2 jaar voorbereiding opent Bbrood eind juli 2011 in Oeganda haar deuren met dezelfde broden als in de winkels in Amsterdam, maar dan in Kampala. In Kampala is de winkel op een drukke, centrale locatie gevestigd waar veel expats komen. De bezorging is er zelfs lastiger dan in de Amsterdamse binnenstad en gebeurt met ‘boda-boda’s’; bezorgbrommers. Een stevige logistieke uitdaging in zo’n enorme wereldstad.

Personeel

De Oegandese bakkers zijn eerst drie maanden in Amsterdam opgeleid. Ze hebben geleerd het brood te bakken en de machines te bedienen en te onderhouden. Twee Amsterdamse bakkers hebben vervolgens de start van de winkel ter plaatse ondersteund.

De grootste uitdaging op dit moment is het vinden én houden van gemotiveerd personeel. De cultuur is volkomen anders. ‘Je moet ze echt leren op tijd op het werk te komen en dat diefstal direct ontslag betekent. Logistieke planning is hun geheel vreemd. Pas als iets op is, dan wordt het besteld. Je moet vooral niet Westers willen denken’, zegt Renee.

Machinepark

Het machinepark is vanuit Nederland naar Oeganda gebracht. Intussen zijn twee lokale monteurs opgeleid voor het onderhoud, die worden ondersteund door de leverancier die ook in Kenia zit. Op hun blog schrijft Bbrood dat de stroomvoorziening problematisch is. Regelmatig valt de stroom een heel etmaal uit. Maar een generator kan dat niet aan, dan raakt het apparaat letterlijk aan de kook en ontdooien de producten in de vriezers.

Aanvoer uit Nederland

De bloem wordt zoveel mogelijk lokaal, uiteraard fair trade, bij een molenaar gekocht. Zo kan Bbrood 80% van de grondstoffen krijgen, de overige grondstoffen en materialen voor de winkel komen nu nog uit Nederland bij gebrek aan lokale leveranciers. In het begin is veel getest met grondstoffen om te kijken of het brood ook in Oeganda, bij een hoge temperatuur en luchtvochtigheid, gebakken kan worden. Soms is de receptuur aangepast. Bbrood werkt in
Oeganda zoveel mogelijk volgens de Europese normen voor voedselveiligheid.

De logistieke planning wordt in gezamenlijk overleg tussen de winkel in Kampala en Nederland gemaakt, zodat de grondstoffen en winkelmaterialen tijdig naar Oeganda kunnen worden gestuurd. Hierbij moet rekening gehouden worden met een totale doorlooptijd van Nederland naar Oeganda van 3 maanden. Met name in het traject over de weg tussen de haven in Kenia en Oeganda kan nog van alles fout gaan. Problemen met onder meer documenten en douane verstoren de logistiek regelmatig. Echt goede, betrouwbare dienstverleners die de lokale omstandigheden kennen zijn cruciaal, maar helaas moeilijk te vinden. En als er dan overhoop te weinig voorraad is, dan moet Bbrood helaas nee verkopen. Kerst 2011 waren er geen meergranenbrood door logistieke problemen. Elke 3 maanden gaat er nu een container naar Bbrood in Oeganda.

Terugblik

Renee blikt terug op haar ervaringen als ik vraag naar de belangrijkste lessen als oud-student bedrijfskunde. Ten eerste moet je een lange termijn doel voor ogen hebben en vooral volhouden. Vervolgens moet je voldoende inlevingsvermogen hebben. Ook moet je steeds kritisch blijven en steeds weer controleren of de zaken zo gaan zoals afgesproken. Tenslotte, moet je er plezier in hebben.

Volg het Amsterdamse Bbrood in Afrika

Inmiddels heeft Bbrood twee winkels in Kampala die 7 dagen per week van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat open zijn. Vanuit Amsterdam en Kampala bloggen Renee en de bedrijfsleider Marjon Gibcus als Grensverleggers over het wel en wee van Bbrood in Afrika.

Walther Ploos van Amstel, www.delaatstemeter.nl

Elke dag verkopen we zo’n 50 “chicken pie’s”. Heerlijke gekruide kip in krokant bladerdeeg. De bevroren kip wordt ingekocht, ontdooid, gekookt en klaargemaakt tot de chicken pie die aan de klanten verkocht wordt.

Zo niet de zes onfortuinelijke kippen die in de afvalbak belanden. Juist ja, je leest het goed: zes vers ingekochte, nog bevroren kippen lagen zomaar in de afvalbak. Dit tot grote schrik van de schhonmaakster, die dan ook meteen alarm sloeg.

Gelijk zijn bakker Jack en ik naar de computer gerend om de camera-beelden te bekijken: hoe zijn deze kippen, die allang niet meer kunnen vliegen, in de afvalbak beland? Het antwoord is simpel. Via een van de bakkers die dacht ze even op te kunnen slaan in de afvalbak, totdat er een goed moment zou komen om ze naar hun volgende rustplaats te brengen, en dat was zeker niet de chicken pie.

Na een “goed” gesprek met de bakker mocht hij per direct vertrekken. Maar niet zonder eerst het politiebureau gezien te hebben. Toen de bakker dit hoorde vluchtte hij weg op een taxi-brommer. Bijna was hij gevlogen, maar de bewaker kreeg hem nog net te pakken. De bakker mocht zich melden bij de politie en de kippen zijn waar ze horen: in de chicken pie’s.

Al geruime tijd proberen we twee Oegandese bakkers (Julius en Patrick) naar Nederland te krijgen om ze in onze Amsterdamse bakkerijen te trainen. Vorig jaar hebben we hetzelfde gedaan, met Tony en John. Daar hebben we veel van geleerd en dus is er nu een mooi 10 weeks trainingsprogramma ontwikkeld.

Een klein probleem was dat de beide heren nog niet over een paspoort beschikten. Ik noem het een klein probleem, maar de titel van deze blog doet vermoeden dat er meer achter zit.

Voordat een paspoort verstrekt kan worden is allereerst toestemming van het dorpshoofd nodig. En dus togen Patrick en Julius naar hun geboortedorp voor deze eerste officiële goedkeuring. Vervolgens volgt er een enorme papierwinkel en dan is het wachten.

Wachten, wachten, wachten..

Vanuit Nederland bekruipt het ongeduld me met de dag meer en meer. Waarom moet dit nu zo lang duren? In een eerdere blog had ik het al over het tijdsbesef in Afrika, maar dit was niet meer normaal. Julius zat hele uren, dagen, weken te wachten op het benodigde papiertje! Natuurlijk zou een flinke fooi onder het bureau door het proces versnellen, maar in officiële termen heet dat corruptie en daar doen we niet aan.

Uiteindelijk bleek zijn dossier te zijn kwijtgeraakt en nét toen hij met een nieuw dossier aankwam, waren er ineens 2000 militairen die voorrang kregen op de bakker. Tweeduizend militairen voor uitzending naar Sudan. Met dit tempo zou Julius eind 2012 misschien naar Nederland kunnen komen.

Dezelfde middag nadat ik dit bericht telefonisch ontving, verscheen er ineens een mail in mijn postvak. Julius en Patrick hebben beide hun paspoort! Net nu ik het niet meer verwachte..

Afrika is de wereld op z’n kop, zo heerlijk onvoorspelbaar!

BBROOD Uganda zocht schoonmaker (m/v). Na wat navraag bleek er een hardwerkende dame bij onze buren gewerkt te hebben en ze was weer op zoek naar werk. Alleen, ze bleek ze geen Engels te kunnen. Lastig, maar het was makkelijk op te lossen, er is altijd wel iemand die kan vertalen. Ze kwam een paar dagen op proef, en bleek uitermate geschikt voor de job. Ze is altijd aan het poetsen en zowel het kantoor als de bakkerij glimt! Ze kreeg een contract. Alleen, de contracten zijn ook in het Engels, en dus moest dit voor haar vertaald worden. Het bleek dat ze ook niet kon schrijven, dus ze heeft ondertekend met haar duimafdruk. De taalbarriere heeft tot zover geen grote problemen opgeleverd, maar er blijft bij mij toch iets knagen: wordt het niet eens tijd om Luganda te leren??

Woensdagochtend ontving ik van onze (Nederlandse) hoofdbakker in Kampala een mail.

Er was in de nacht nogal wat commotie ontstaan doordat de generator uit was gezet en daardoor de hele productie stil viel. Naast het feit dat de bakkers niet konden produceren, begonnen de producten in de vriescel  in een rap tempo te ontdooien. Een vreselijke nacht dus.

In Nederland hebben we heel soms ook stroomstoring. Als deze langer duurt dan 2 uur dan is iedereen in rep en roer. Hoe anders is dat in Oeganda. Het is er altijd problematisch geweest met de stroom. Vandaar de generator. Maar een generator kan geen 24/7 draaien, dan raakt het apparaat letterlijk aan de kook. En dus werd deze even uitgezet.

De stroomproblemen gaan waarschijnlijk in ieder geval 6 maanden aanhouden. Geen prettig vooruitzicht. We moeten hard nadenken over een mogelijke oplossing. Ondertussen zijn er erg veel rellen en opstanden door met name de middenstand die niet kan werken.

We houden jullie op de hoogte van de ontwikkelingen en wat deze voor ons betekenen.Een en ander is ook te lezen via de volgende websites:

Twee quotes via deze websites:

“I am so pissed how on earth in this 21st century can we have a 24hrs blackout!!! Imagine i do submit my tax returns on line and late submission invites a penalty there was no way i could do it. Even my inverters went out because there was no way to recharge them!! Do we have economic planners in Uganda. How i miss the early eighties!!!”

“Why do we have 24 hour load shedding in this day and age when Africa is supposed to be on the move. This sure is a sign of poor planning and ineffectiveness in our administration. This we should be embarrassed about especially our leaders directly responsible for ensuring power supply. We cannot not develop without power so this has to be a government priority among other things.”

Geschreven door: Mees

Naar aanleiding van mijn vorige stukje bij deze nog een interessant vraagstuk.

Jullie kennen wellicht de Big Mac index? Door te kijken naar de prijs van een Big Mac in verschillende landen, kan een voorspelling van de wisselkoers worden gemaakt.

De vraag is natuurlijk of wij met BBROOD ook een index zouden kunnen maken. De meergranen brood index bijvoorbeeld..

De theorie schrijft voor de ene valuta (5000) te delen door de andere (3) en daarmee op een juiste wisselkoers uit te komen. De rekensom brengt ons dan bij een wisselkoers van 1 euro = 1667 shilling. Maar in werkelijkheid is de koers momenteel als volgt: 1 euro = 3900 shilling. Daar zit een groot gat!

Hoe kan dit grote gat worden verklaard? Is de euro flink overgewaardeerd of rekenen wij een verkeerde prijs voor het brood?

En wat zijn mogelijke consequenties?